Trójnożna sonda pomiarowa Sonel PRS-1, o kształcie trójkąta równobocznego, została wykonana zgodnie z wytycznymi zawartymi w normach PN-HD 60364-6 oraz PN-EN 1081. Do wykonania „nóg” sondy zastosowano odpowiednią mieszankę gumową o rezystancji skrośnej pojedynczej nogi na poziomie R < 5 kΩ oraz twardości w zakresie od 50 do 70 IRHD. Takie rozwiązanie konstrukcyjne, przy odpowiednim nacisku na sondę, zapewni ok. 900 mm2 powierzchni styku z badaną powierzchnią.
Rys. 1 Sonda Sonel PRS-1.
O skutecznym sposobie izolowania stanowisk.
Skuteczna ochrona realizowana przez zredukowanie przewodności podłoża oraz ścian ma za zadanie stworzyć takie warunki pracy, aby pracownik nie mógł zetknąć się z potencjałem innym niż potencjał jaki może pojawić się na uszkodzonym urządzeniu, a tym samym niebezpiecznymi prądami rażeniowymi.
Rys 2. Izolowane stanowisko gdzie:
1- chodnik izolacyjny, 2- przewód wyrównawczy, 3- osłona izolacyjna, a≤2m – odległość miedzy przedmiotami dostępnymi ze stanowiska, b>2m – odległość do przedmiotów nie dostępnych ze stanowiska.
Takie rozwiązanie polega na izolowaniu miejsca pracy od ziemi i wyrównania potencjałów części przewodzących (zastosowanie nieuziemionych połączeń wyrównawczych) nie będących częścią obwodu elektrycznego zasilającego stanowisko (rys-2). Jeśli części przewodzące obce są dostępne ze stanowiska operatora w odległości mniejszej niż 2m, to należy zastosować osłony izolacyjne o wytrzymałości elektrycznej, co najmniej 2kV. Chcąc precyzyjnie zweryfikować ten warunek, można posłużyć się miernikiem typu MIC-2510 firmy Sonel S.A, który daje możliwość regulacji napięcia pomiarowego w zakresie od 50…2500 V z krokiem co 10 V. Zastosowanie bariery wykonanej z materiału przewodzących wymaga izolowania jej od ziemi oraz części przewodzących dostępnych. Przy braku lub nieskutecznej izolacji podłogi i/lub ściany wartość prądu rażeniowego może osiągnąć wartość np.:
gdzie: Rc- rezystancja ciała ludzkiego, Rp- rezystancja badanego podłoża.
W przypadku zwiększenia rezystancji podłoża do wartości np. >50 kΩ wartość prądu rażeniowego zmaleje do wartości < 10mA, stanowiącej wartość progową samouwolnienia czyli prądu dla którego możliwe jest jeszcze samodzielne przezwyciężenie skurczu mięśni oraz rozwarcie palców.
Jak profesjonalnie podejść do tematu
Ocena skuteczności powyższego rozwiązania zaleca (patrz. PN-HD 60364-4-41) przeprowadzenie pomiarów rezystancji podłóg i ścian, dla których rezystancja/impedancja w każdym punkcie pomiaru nie powinna być mniejsza niż 50 kΩ przy 500 V napięcia probierczego, rozpatrywanego dla nominalnego napięcia instalacji nie przekraczającego 500 V oraz 100 kΩ przy 1000 V napięcia probierczego dla nominalnego napięcia instalacji wyższego od 500 V. Pomiar rezystancji należy przeprowadzić w trzech różnych miejscach podłogi oraz ściany w badanym pomieszczeniu. Przynajmniej jeden z tych pomiarów, zarówno dla podłogi jak i ściany, powinno wykonać się w odległości nie większej niż 1 m od części przewodzących obcych np.: kaloryfera lub kranu, zaś pozostałe przy odległościach większych. Przy wykorzystaniu miernika typu. Sonel MIC-10 oraz sondy Sonel PRS-1 można już po 60 s, od chwili przyłożenia napięcia probierczego, w prosty sposób sprawdzić rezystancję badanej powierzchni. Jeżeli w każdym punkcie zmierzona rezystancja jest mniejsza od wskazanych powyżej wartości, to ze względu na ochronę przed porażeniem elektrycznym podłogi i ściany są uważane za części przewodzące obce.
Rys. 3. Pomiar rezystancji podłogi lub ściany wykonany w stosunku do przewodu PE.
Mając jednak na uwadze, że znaczny wpływ na wyniki pomiarów mogą mieć zanieczyszczenia badanych powierzchni n należy pamiętać, by przed pomiarami badaną powierzchnię podłogi wyczyścić przy użyciu płynu czyszczącego (zalecany etanol lub izopropanol). Oprócz pomiarów rezystancji/ impedancji podłóg i ścian sonda Sonel PRS-1 daje również możliwość sprawdzenia rezystancji skrośnej materiału izolacyjnego (np. wykładzin) oraz rezystancji powierzchniowej w układzie dwuelektrodowym. Pomiarowiec przy wykorzystaniu dwóch sond Sonel PRS-1 w łatwy i szybki sposób może wyznaczyć, na podstawie wytycznych ujętych w normie PN-EN 1081, rezystancję powierzchniową.
Rys. 4. Pomiar rezystancji powierzchniowej z wykorzystaniem dwóch sond Sonel PRS-1.
Na podstawie tej samej normy, wykorzystując sondę Sonel PRS-1, można również wyznaczyć rezystancję skrośną umieszczając badaną próbkę np. elastycznej wykładziny między elektrodą Sonel PRS-1 a metalową płytą. Należy zapewnić nacisk na sondę z siłą F≥ 300N. Zapewnienie równomierności obciążenia elektrody wpływa na dokładność wykonanego pomiaru.
Wykonując pomiary z zastosowaniem markowych produktów firmy Sonel użytkownik ma pewność, iż przeprowadzone badania odzwierciedlają jakość oraz stan faktyczny mierzonych powierzchni, co może mieć bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo a nawet i życie ludzkie.
Autor:
Wojciech Siergiej
Sonel S.A.